Hoofdstuk 3 Draagkracht
 
Opdracht bevolkingspiramide voor een cijfer



Je gaat drie (havo) / vijf (vwo) bevolkingspiramides maken aan de hand van de gegevens van het CBS (Centraal Bureau voor Statistiek). Je krijgt een cijfer.

 

Je vergelijkt de bevolkingspiramides van de gemeenten:
- Amsterdam
- Almere
- Schiermonnikoog
- twee zelfgekozen gemeenten (vwo)

 

Maken bevolkingspiramide in excel:
Stap 1: Download de Excel bestanden van de drie gemeentes
Stap 2: Voor mannen een – minteken voor de aantallen zetten Zorg ervoor dat excel als app op je Ipad is geïnstalleerd!
Stap 3: Typ i.p.v. getallen in de kolom leeftijd, de leeftijdsgroepen (jonger dan 10, 10 tot 20 etc.)

Stap 4: Gooi de andere kolommen weg, die gebruik je niet. 

Stap 4: Selecteer alle gegeven en dan invoegen staafdiagram horizontaal
Stap 5: Kopiëren naar de bevolkingspiramides (met legenda: leeftijdsgroepen en mannen en vrouwen) naar een document, let op dat je ook een legenda maakt!

 

Download hier de Excel bestanden:

>> Excel bestand leeftijdsopbouw gemeente Amsterdam

>> Excel bestand leeftijdsopbouw gemeente Almere

>> Excel bestand leeftijdsopbouw gemeente Schiermonnikoog

 

Voorwaarden waaraan verslag moet voldoen:

Voorwaarde 1: Kopieer de piramides naar een word-document. 


Voorwaarde 2: Voeg een kaart van Nederland toe aan je verslag waar je de ligging van de gemeentes weergeeft. Doe dit bijvoorbeeld met een cirkel / stip op de kaart. 

 

Voorwaarde 3: Schrijf bij elke bevolkingspiramide op wat je ziet in de piramide.

Voorwaarde 4: Vergelijk de bevolkingspiramides met elkaar. Geef verklaringen voor de verschillen tussen de piramides. Waarom leven in de ene gemeente meer jonge mensen en in de andere juist meer oude mensen. 

Voorwaarde 5: Totaal aantal woorden tussen de 200 en 300 woorden. 


Voorwaarde 6: De opdracht print je uit (ongeveer 2 A4-tjes) en lever je in met nietje (geen mapjes). Inleverdatum staat op Magister. 
 

 

Beoordelingsmodel havo:
Onderdeel - Punten
1 Bevolkingspiramides correct weergegeven 30

2 Duidelijk kaart 15
3 Duidelijk uitleg wat er te zien is in de grafieken 30
4 Vergelijken gemeentes 15
5 Nederlandse taal 10
Totaal 100

 

Beoordelingsmodel vwo:
Onderdeel - Punten
1 Bevolkingspiramides correct weergegeven 30
2 Duidelijke kaart 20
3 Duidelijk uitleggen wat te zien is in de piramides 20 
4 Vergelijken gemeente 20
5 Nederlandse taal 10
Totaal 100

 

 

 

Voor vwo: maak zelf een bevolkingspiramide voor nog twee andere zelfgekozen gemeentes. Dit kun je het beste op een computer doen (op Ipad kan ook, maar werkt soms niet zo goed).

Het maken van een bevolkingspiramide:
1. www.cbs.nl Centraal Bureau Statistiek
2. Naar cijfers

3. Ga naar Statline: open data Statline
3. Ga naar: zoeken op thema
4. Ga naar binnen zoeken op thema naar: bevolking
5. Ga naar: bevolking en huishoudens
6. Ga naar: bevolking, leeftijd  en regio (4e van boven)

7. Klik dan op onbewerkte dataset
 

Nu moet je voor selectie, leeftijd, regio en periode het volgende invullen:
8. Selectie: bevolking naar geslacht. Selecteer mannen en vrouwen apart (niet mannen en vrouwen samen)
9. Leeftijd: selecteer alle 10-jaars leeftijdsgroepen, jonger dan 10 jaar en ouder dan 90 jaar. 
10. Regio: kies een gemeente. ALTIJD maar één gemeente aanvinken 
11. Periode: 2016

12. Druk op peil: download CSV
13. Maak de bevolkingspiramide in Excel (zie boven).

 
Documentaire 
Ons Erfgoed, de grenzeloze wereld: eten, vuur en water

Beantwoord tijdens het kijken van de documentaire de volgende vragen. 

 

1. Hoeveel procent van al het water op aarde is zoet water?

2. Een groot deel van dat zoete water is niet beschikbaar voor ons. Noem de twee redenen. 

3. Hoe heet de dam in de Colorado Rivier aan het einde van de Colorado Rivier?

4. Wanneer was de dam gebouwd? En waar dient de dam voor?

5. Waarom kon Las Vegas ontstaan midden in de woestijn?

6. Denk je dat Las Vegas een voorbeeld is van duurzaam gebruik van water en energie? Verklaar je antwoord.

7. Waarom willen de Chinezen een enorm lang kanaal bouwen vanuit het zuiden naar de hoofdstad Beijing?

8. Hoe is het mogelijk dat in de droogste delen van Spanje allerlei gewassen zoals tomaten en druiven kunnen worden verbouwd? 

9. En wat is hiervan het voordeel?

10. Waarom stonden er twee plaatjes van bijen op de schuifdeuren van de tomatenkas?

11. Importeert of exporteert Brazilië voldoende voedsel? 

12. Is het oppervlak van Brazilië groter of kleiner dan Europa?

13. Wat heeft Brazilië met haar landschap gedaan om de grootste vleesexporteur van de wereld te worden?

14. Welk metaal is essentieel om ons van elektriciteit te voorzien en waarom?

15. Waar ligt de grootste dagbouwmijn ter wereld? En om welke stof gaat het hier?

16. Het eiland  Hashima is een spookstad geworden toen de steenkool op was. Waar in Nederland werd ook steenkool gewonnen? En waarom zijn daar geen spooksteden ontstaan?

17. In de film wordt gezegd dat wind nooit zal opraken. Ben je het daar mee eens?

18. Waarom waait het op zee altijd harder dan op land?

19. In totaal produceren wij 1 miljoen ton vlees en 3 miljoen ton graan per dag. Er leven ongeveer 7,4 miljard mensen op de wereld. Is er voor iedereen voldoende? Licht je antwoord toe. 

 
 
 
 
Par. 3.2 De ecologische kringloop
 

>> Klik hier voor animatie broeikaseffect (openen in puffin)

 

Beantwoord de volgende vragen over de animatie:

1. Welke stralen bereiken het aardoppervlak? 

2. Uit welk licht bestaan deze stralen die je noemt bij vraag 1? 

3. Hoe heten deze stralen volgens het boek (par. 3.2)?

4. Hoe heten de stralen die de aarde verlaten?

5. Door welke gassen wordt de aarde warm gehouden?

6. Waardoor wordt de aarde het laatste decennium extra warm gehouden? Hoe heet dit?

7.  Open de tabel. Wat kun je hieruit aflezen?

8. Wat zegt dit over het warm houden van de aarde?

9. Open de grafiek. Beschrijf wat je ziet. 

 
 
 
 
 
Par. 3.4 Grenzen aan draagkracht

>> Klik hier voor het artikel NRC: Warmteschat onder koude poldergrond

Lees het artikel en beantwoord de volgende vragen:

 

1. Waarom moeten tuinders risico's nemen?

2. Waarom spreken de tuinders niet over de financiën?

3. Waarom verbouwen tuinders hun gewassen in kassen?

4. Hoe komt het dat het water dat de tuinders oppompen warm is?

5. Wat denk jij dat geothermie betekent? Welke twee woorden herken je in het woord geothermie?

6. Waarom is aardwarmte een duurzame methode om energie op te wekken?

7. Bedenk zelf een vraag over het artikel.